اختلالات شخصیت

اختلالات شخصیت چیست؟

اختلالات شخصیت گروهی از اختلالات روانی هستند که با الگوهای ثابت و پایداری از افکار، احساسات و رفتارها همراه هستند که بر روابط فرد با دیگران و عملکرد او در زندگی روزمره تأثیر می‌گذارند. افراد مبتلا به اختلالات شخصیت ممکن است در درک موقعیت‌های اجتماعی، ارتباطات عاطفی و تصمیم‌گیری‌ها با مشکل مواجه شوند.

این اختلالات ممکن است با ناراحتی شخصی و مشکلاتی در روابط اجتماعی همراه باشند. در صورتی که درمان نشوند، می‌توانند به مشکلات جدی‌تر منجر شوند.

انواع اختلالات شخصیت

اختلالات شخصیت در سه گروه اصلی تقسیم‌بندی می‌شوند: گروه A، گروه B و گروه C. در این بخش به معرفی انواع اختلالات شخصیت و ویژگی‌های آن‌ها می‌پردازیم.

♦ گروه A (اختلالات شخصیت عجیب و غریب)

1. اختلال شخصیت پارانوئید
   • افراد مبتلا به این اختلال به‌شدت بی‌اعتماد و مظنون به دیگران هستند. آن‌ها ممکن است به‌طور مداوم از قصد یا تهدیدهای پنهانی دیگران احساس نگرانی کنند.
2. اختلال شخصیت اسکیزویید
   • افراد مبتلا به این اختلال به‌طور معمول از روابط اجتماعی اجتناب می‌کنند و علاقه‌ای به فعالیت‌های اجتماعی و گروهی ندارند.
3. اختلال شخصیت اسکیزوتایپال
   • افراد مبتلا به این اختلال ممکن است تفکرات و باورهای غیرعادی داشته باشند و مشکلاتی در برقراری ارتباطات اجتماعی و روابط عاطفی ایجاد کنند.

♦ گروه B (اختلالات شخصیت دراماتیک و احساساتی)

1. اختلال شخصیت مرزی (BPD)
   • افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی معمولاً احساسات شدید و ناپایدار دارند و به‌راحتی در روابط عاطفی دچار مشکلات می‌شوند. تغییرات خلقی و افکار خودکشی نیز می‌توانند از ویژگی‌های این اختلال باشند.
2. اختلال شخصیت ضد اجتماعی (APD)
   • افراد مبتلا به این اختلال معمولاً بی‌توجه به قوانین و اصول اخلاقی هستند. آن‌ها ممکن است رفتارهایی مانند دروغ‌گویی، دستکاری دیگران و نقض حقوق دیگران داشته باشند.
3. اختلال شخصیت هیستریونیک
   • افراد مبتلا به این اختلال به‌شدت نیاز به جلب توجه دارند و ممکن است رفتارهای اغراق‌آمیز و نمایشی داشته باشند تا توجه دیگران را جلب کنند.
4. اختلال شخصیت خودشیفته (NPD)
   • افراد مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته تمایل به برتری‌طلبی دارند، نیاز به ستایش و توجه دارند و اغلب احساس می‌کنند که از دیگران برتر هستند.

♦ گروه C (اختلالات شخصیت مضطرب و ترسناک)

1. اختلال شخصیت اجتنابی
   • افراد مبتلا به این اختلال به‌شدت از ارزیابی منفی یا رد شدن از طرف دیگران می‌ترسند و ممکن است از موقعیت‌های اجتماعی خودداری کنند.
2. اختلال شخصیت وابسته
   • افراد مبتلا به اختلال شخصیت وابسته تمایل دارند در روابط به‌طور مفرط به دیگران وابسته شوند و قادر به اتخاذ تصمیمات مستقل نیستند.
3. اختلال شخصیت وسواسی-اجباری (OCPD)
   • افراد مبتلا به این اختلال به‌شدت نیاز به نظم و کمال دارند و رفتارهای آن‌ها معمولاً کنترل‌گر و اجبارآمیز هستند.

علائم اختلالات شخصیت

هر نوع اختلال شخصیت علائم خاص خود را دارد، اما برخی علائم مشترک در بسیاری از اختلالات شخصیت دیده می‌شود که شامل موارد زیر است:

• عدم توانایی در مدیریت روابط
• الگوهای افکار و رفتارهای غیرمنطقی یا غیرعادی
• تغییرات شدید در خلق و خو
• عدم توانایی در کنار آمدن با استرس یا مشکلات روزمره
• فقدان اعتماد به نفس یا عزت نفس پایین
• عدم توجه به قوانین و هنجارهای اجتماعی

درمان اختلالات شخصیت

درمان اختلالات شخصیت نیازمند رویکردی تخصصی و پیوسته است. درمان‌ها معمولاً شامل روان‌درمانی، دارودرمانی یا ترکیبی از هر دو هستند. در ادامه به معرفی روش‌های درمانی مختلف می‌پردازیم:

1. روان‌درمانی (Psychotherapy)

• درمان شناختی-رفتاری (CBT): در این درمان، فرد یاد می‌گیرد که افکار و رفتارهای غیرمنطقی خود را شناسایی و اصلاح کند.
• درمان دیالکتیک-رفتاری (DBT): این روش به‌ویژه برای درمان اختلال شخصیت مرزی مفید است و بر کنترل احساسات و بهبود روابط تمرکز دارد.
• روان‌درمانی فردی: در این نوع درمان، درمانگر به فرد کمک می‌کند تا مسائل روانی خود را درک کرده و راه‌حل‌هایی برای مشکلاتش بیابد.

2. دارودرمانی

• در برخی از اختلالات شخصیت، ممکن است داروهای ضدافسردگی، ضداضطراب یا داروهای تثبیت‌کننده خلق برای کاهش علائم استفاده شود.

3. درمان ترکیبی

• در بسیاری از موارد، ترکیبی از روان‌درمانی و دارودرمانی می‌تواند بهترین نتیجه را به دنبال داشته باشد.

آیا اختلالات شخصیت قابل درمان هستند؟

اختلالات شخصیت معمولاً قابل درمان هستند، اما درمان آن‌ها نیازمند زمان، صبر و تلاش مستمر است. هر فرد باید درمان خاص خود را متناسب با نوع اختلال شخصیت و شرایط زندگی خود دریافت کند. درمان می‌تواند به فرد کمک کند تا روابط بهتری برقرار کرده، احساسات خود را بهتر مدیریت کند و کیفیت زندگی خود را بهبود بخشد.

مشاوره برای اختلالات شخصیت با دکتر زینب شهاب زاده

اگر شما یا کسی از اطرافیانتان با مشکلات مرتبط با اختلالات شخصیت روبه‌رو هستید، وقت آن رسیده است که با یک روانشناس متخصص مشاوره کنید. دکتر زینب شهاب زاده با تخصص در درمان اختلالات شخصیت می‌تواند به شما کمک کند تا زندگی شادتر و سالم‌تری داشته باشید.

📌 درخواست مشاوره زینب شهاب زاده

✅ مشاوره حضوری در تهران
✅ مشاوره آنلاین برای کل کشور
✅ تخصص در درمان اختلالات شخصیت با روان‌درمانی تخصصی

• آدرس 1 : تهران – فلکه دوم صادقیه، دور میدان ضلع جنوبی غربی، پاساژ اداری پزشکی طلا، طبقه دوم، واحد 2
• آدرس 2 : تهران ، تهرانسر. بلوار اصلی تهرانسر، نبش خیابان پانزدهم، پلاک 1 طبقه دوم، مرکز مشاوره و روانشناسی حوا
• تلفن: 09104800418